Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng những biến động kinh tế đang tái cấu trúc diện mạo thị trường lao động Việt Nam. Báo cáo mới nhất từ Cốc Cốc Research (phối hợp cùng Việc Làm 24h) đã mang đến cái nhìn toàn cảnh về xu hướng tuyển dụng và tâm lý nhân sự giai đoạn 2025–2026.
Thị trường “sóng ngầm”: Doanh nghiệp khát nhân sự, người lao động e ngại chuyển việc
Bề ngoài, thị trường lao động thể hiện sự ổn định với 53,8% nhân sự giữ nguyên vị trí công tác trong năm qua. Tuy nhiên, đằng sau đó là sự chuyển dịch mang tính phòng thủ:
- 48,7% nhân sự có tâm lý cân nhắc bến đỗ mới nhưng chưa vội hành động.
- Chỉ 28,1% sẵn sàng nhảy việc ngay lập tức nếu nhận được đãi ngộ vượt trội.
- Gen Z là nhóm cởi mở nhất với biến động: 32,8% đang chủ động săn tìm cơ hội mới
Ở chiều ngược lại, 77% doanh nghiệp dự kiến mở rộng quy mô nhân sự trong 12 tháng tới. Sự trái ngược giữa tâm lý dè dặt của người lao động và nhu cầu mở rộng của người sử dụng lao động đang tạo ra sự “lệch pha”, khiến thị trường rơi vào trạng thái “trì hoãn ở tầng sâu”.
“Chữa lành” lên ngôi, áp lực AI đè nặng
Báo cáo chỉ ra sự thay đổi căn bản trong hệ giá trị của lực lượng lao động:
- Ưu tiên môi trường làm việc nhân văn: Dù thu nhập vẫn là yếu tố nền tảng (40%), có tới 76,9% nhân sự sẵn sàng đánh đổi mức lương cao lấy môi trường làm việc tôn trọng, cân bằng. Đáng chú ý, 60,8% Gen Z chấp nhận giảm 1–10% thu nhập để sở hữu Không gian làm việc phù hợp.
- Định nghĩa lại sự “ổn định”: Khái niệm này không còn gắn liền với vị trí biên chế dài hạn, mà dịch chuyển sang khả năng bảo vệ sức khỏe tinh thần và năng lực tự nâng cấp bản thân (“ổn định kỹ năng”).
- Thách thức từ trí tuệ nhân tạo: Dù 36% người lao động lạc quan về AI, vẫn có 16,6% lo ngại rủi ro mất việc và 64% e ngại công nghệ làm suy giảm sự kết nối giữa người với người. Đại diện Cốc Cốc nhấn mạnh: AI cần được định vị là công cụ hỗ trợ để tối ưu hiệu suất, thay vì là yếu tố thay thế làm mờ nhạt giá trị con người.
Năng lực gốc là cốt lõi, doanh nghiệp loay hoay quản trị công nghệ
Trước đà phát triển của AI, các kỹ năng mang tính “con người” như khả năng thích ứng, tư duy độc lập, sáng tạo và quản trị cảm xúc đang trở thành thước đo hàng đầu. Việc thành thạo công cụ AI cơ bản giờ đây chỉ còn là tiêu chuẩn tối thiểu.
Tuy nhiên, thị trường đang chứng kiến khoảng trống quản trị công nghệ:
- 80% người lao động đã chủ động đưa AI vào quy trình làm việc hàng ngày.
- Phần lớn các doanh nghiệp vẫn chưa ban hành quy định hay định hướng ứng dụng AI rõ ràng.
Sự chậm chân trong chiến lược quản trị AI có thể biến công nghệ này thành công cụ “làm nhanh hơn” thuần túy, thay vì bệ phóng nâng tầm năng lực nhân sự và thu hút nhân tài.
Thị trường việc làm Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển giao đầy tính linh hoạt. Cả doanh nghiệp lẫn người lao động đều cần linh hoạt điều chỉnh: tổ chức cần chú trọng xây dựng môi trường gắn kết và chiến lược AI rõ ràng, trong khi nhân sự cần liên tục trau dồi các năng lực cốt lõi để giữ vững lợi thế cạnh tranh.